» Sohbet odamyz tekrar aktif. Sohbet etmek için TIKLAYINIZ...

Safiye Turhan - Safiye Hoca Diyor ki

İkinci Yeni Şiiri












Cumhuriyet Dönemiyle rengarenk bir görünüm alan şiir 1950'lerin ortalarında yeni bir renkle daha tanışır.İkinci Yeni...


Yeni şiir anlayışına ilk kez bu ismi yakıştıran 1956 yılında 'Pazar Postası' dergisinde yazan Muzaffer Erdost olmuştur. Edebiyatımızda 'Birinci Yeniler 'olarak tanınan Orhan Veli Kanık'ın önderliğindeki Garip Akımı şiirde bir çok kuralı yıktığı için bu ismi almıştı. Garipçiler, salt şiirden yana değildiler ve estetik-yapısal unsurları şiirden dışlamışlardı.İkinci Yeniler ise salt şiirden yanaydılar ve şiirin bu kadar basite indirgemelerinden çok rahatsızdılar.İlginç olan Garip akımını(Birinci Yeni) oluşturan sosyal zihniyet İkini Yeniyi de oluşturmuştu. 1. dünya Savaşından bunalan toplumların üzerinde şekillenen Dadaizm ve Sürrealizm bu şiir akımını da etkiledi hata kaynaklık etti denilebilir.
İkinci Yeni şairleri, bilincin biçimlendirdiği kurulu düzene ait her şeyi reddetmeyi tercih ettiler.İkinci Dünya Savaşı bu düşünceyi daha fazla körükleyince ,şairler aklın biçimlendirdiği yüzeysel anlamı dışlayan imge yüklü kapalı hatta kilitli mısrayı benimsediler.Zamanla da imge yükü ağırlaşınca kendi içine kapanan ve kendine özgü bir dil dünyası olan bir şiir anlayışıyla yazmaya devam ettiler.

İkinci Yeniler şiirlerindeki kelimeleri öyle seçtiler ki bir birinden tamamen uzak unsurları bir araya getirip okuyucuda sarsma,dağıtma ve anlamı yokuşa sürme çabasına girdiler.Özellikle bunu yaparken montaj ve kolaj tekniğini uygulayıp başarılı oldular.Bu şiir anlayışının en önemli sorunu okuyucunun belli bir şiir birikimine sahip olmasaydı.



Anlamsızlığın anlamını yakalamak hatta anlamsızlığa kadar özgür olmak düşüncesiyle yazılan şiirler ,somut ifadelerin üzerine bir tül bir buğu etkisi yaptı. Özellikle İlhan Berk soyut belirsiz bir estetik dilin savunucusuydu.Ece Ayhan'ında katıldığı bu görüş ,duyguya ve çağrışıma yaslanan bir şiir anlayışı olduğundan sanat yoksulluğundan zevk alan çoğunluğun yerine aydın azınlığa seslendi.



İkinci Yeni'nin önde gelen şairleri arasında Cemal Süreya,Sezai Karakoç,Edip Cansever, Turgut Uyar ve Oktay Rifat sayılabilir.Bugün de hala bu şiir anlayışı çizgisinde yazan şairler bulunmaktadır.




Siyasetten uzak,resme ve müziğe yakın,betimlemelerin ön planda olduğu,folklorik hiçbir unsurun kabul edilmediği,varoluşçu felsefenin izlerini taşıyan, Yunan mitinin sembolik tiplerinden faydalanan,anlamı karartıp gizleyen,günlük konuşma dilini dışlayan özellikleriyle şiirde yeni bir çığır aşan bu şiir anlayışı tam bir gerçeküstücü niteliklere sahiptir.



İhtiyarintiharırmak
Şair: İlhan Berk


Kalıyordum artık ölümden konuşacaktık / Kalıyordu bir si-
yah bir 3.
Bir beyaza girdim.
(İşittim bir vadiye rüzgâr iniyordu/ bir bedevi
hisarlarını ateşe veriyordu/ sen gökleri sağ elin
yapıyordun

Ey Bayan F,
- ve kasabalarda ses yoktu
bir körfez ölümü büyütürdü) .

Sen geçiyordun, nalınlarında deniz suyu bir ormanın saçlarını
Uzatıyordun/


SÖZ YİTİMİ



1.
Yürüyor muyduk,
Yoksa bir doğa parçasının
Altını mı çizdiriyorlar bize?

2.
Ellerimizde küçük kağıt kutular
Yüzlerimiz asılsız.

3.
Bir yere geldik ki
Hiçbir sokağın adın yok.

4.
Binlerce çocuk,
Siyah-beyaz bir kuşak,
Ötelerden sessizce.

5.
Cebimde bir paket sigara
Bir tırnak makası
Bir mendil
Ve bir küçük yaratık
Ne olduğunu bilmediğim.

6.
Bir yere geldik ki
Güneş heyy!
Ay, ayy!
7.
Bu toptan içine devrildiğimiz
Bu bir şey, bir değirmi,
Anlatılmaz bu, bu bir gülümseme.

8.
Öteşiirde
Batar çıkar sözcüklerimiz.

(Sıcak Nal)
Cemal SÜREYA

BALKON

Çocuk düşerse ölür çünkü balkon
Ölümün cesur körfezidir evlerde
Yüzünde son gülümseme kaybolurken çocukların
Anneler anneler elleri balkonların demirinde

İçimde ve evlerde balkon
Bir tabut kadar yer tutar
Çamaşırlarınızı asarsınız hazır kefen
Şezlongunuza uzanın ölü

Gelecek zamanlarda
Ölüleri balkonlara gömecekler
İnsan rahat etmeyecek
Öldükten sonra da

Bana sormayın böyle nereye
Koşa koşa gidiyorum
Alnından öpmeye gidiyorum
Evleri balkonsuz yapan mimarların

Sezai Karakoç



- 28.02.2011 15:46:46

Yazarın Diğer Yazıları

Siirkolik
Kekre Yılmaz - 12.04.2011


Sürekli olarak Garip akımıyla karşılaltırılan ve 'onların bir manifestosu var ama bunların yok, o kadar savruk ve ne yaptığını bilmez bir haldeler ki,saçma '' şeklinde eleştirilen şairlerimiz...İkinci Yeni'nin bir çok ismi kendi yazılarında özellikle İkinci Yeni akımına bağlı olmadıklarını vurgulayıp durmuşlardır.Demem o ki bence artık şairleri tek te incelemenin ve eleştirmenin vakti geldi çağdaş edebiyatta.İkinci Yeni ile bunu yapmaya başlamalıydık bile diyebilirim.

Güzel zamanlara...



Safiye Turhan - 02.03.2011

Ben devamsızlıktan kalcam. Valla siz hiç devamsızlık yapmıyorsunuz İkinizi de geçircem artık. Bulut'un karnesinde yıldızlar da var ))

Sevgiler...

Işın Ergüney - 01.03.2011

Safiye örrttmenimmmmmmmmmmm...
Bugün doğüum günü diye Buyuttt kayaaaaaa 'ya öncelik verdim

Ama bilinki onun babası "ikinci yeniler" i de satın almıştır

Çünkü her zaman her yerde hep birinci olarak kalmayı istermişler

Hocam,
Aydınlatıcı, bilgilendirici ve hatırlatıcı yazılarınız için çok teşekkür ederiz

Bulut Mehmet Sunci - 01.03.2011

925,5 tan 926
buyut kaya buydaaa....

edebiyat tarihinde pek çok şekil değişiklikleri olmuş, yeni şekiller her defasında önce garipsensede sonra büyük çoğunluk tarafından benimsenmiş ve ileriye taşıma bilinciyle arayışlrına devam etmiş...

mesela bir Apollinaire, şiiri resmetmiş, Aslı uzak doğu kültürüne dayansada...

mesela, fransız şair paul eluard: bir gün gelecek, o; sadece kafa ile okunacak, edebiyat da böylece yeni bir hayata kavuşacak. sözü her daim canlılığını aklımızda tutup yeni yenileşmelerin servetini bir sonraya devrettiğimiz sürece kaideciliği aşıp düş arkası yaklaşımcıları cesaretlendirmeliyiz.

Şiirlerin ve denemelerin telif hakları ve sorumluluğu sahiplerine aittir. Siirkolik.com telif hakları yasasınca şiir teliflerine bağlı kalmayı taahhüt eder.
Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur.
Siirkolik Şiir Bildirimleri